धुलिखेल :- कृषि प्रणाली, मल आपूर्ति र किसानका मूल समस्याबारे धुलिखेलमा कृषि कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख अलेक कुमारसँग व्यापक मन्थन भएको छ। स्थानीय तहको भूमिका, वितरण व्यवस्थाको कमजोरी र नीति–नियमको प्रभावकारितासम्मका मुद्दामा उनले प्रष्ट र व्यावहारिक धारणा राखे।
धुलिखेलको चिसो हावामा भएको संवादमा कुमारको आवाजमा किसानको पीडा पहिचान गर्ने संवेदनशीलता र समाधान खोज्ने दृढता दुवै झल्किन्थ्यो।
“समयमै मल नपुग्नु—किसानको पहिलो घाउ”
संवादको सुरुमै उनले हाल कृषि क्षेत्रमा देखिएका मुख्य समस्याहरू उल्लेख गर्दै भने,
“किसानका हातमा मल समयमै नपुग्नु आजको सबैभन्दा ठूलो चुनौतीमध्ये एक हो।”
उनका अनुसार मल वितरणको ढिलाइले उत्पादन चक्र नै अस्तव्यस्त बन्छ।
पालिकास्तरमा हुने प्रक्रिया, ढिलाइ, बजेटको असमानता र व्यवस्थापनको कमजोरीले समस्या थप गहिरो भएको उनले बताए।
पालिकाको सक्रियताले मात्रै टिकाउ समाधान सम्भव
अलेक कुमारका अनुसार कृषि सुधारको केन्द्रमा स्थानीय तह नै रहन्छ।
उनले भने,
“नीति काठमाडौँमा बन्छ, तर किसानलाई प्रभाव पार्ने काम वडा र पालिकाले गर्छन्। वितरण व्यवस्थापन, अनुगमन र नियमित समन्वय सक्रिय नहुन्जेल सुधार दिगो हुँदैन।”
उनले मल–बिटरण सरलीकरण, डिजिटाइज्ड ट्र्याकिङ, किसान पहिचान प्रणाली मजबुत बनाउनुपर्नेहरू प्रमुख प्राथमिकता भएको बताए।
“कृषि चुनौती मात्र होइन, विशाल सम्भावना पनि हो”
कुमारको भनाइमा कृषि क्षेत्रले युवालाई फर्काउन, आत्मनिर्भरता बढाउन र स्थानीय उत्पादन विस्तार गर्न ठूलो अवसर बोकेको छ।
उनको धारणा थियो—
“राज्यले सही समयमा सही सहारा दिन सके किसान उठ्छ, र किसान उठे देश उठ्छ।”
उनले प्रविधिमैत्री खेती, सिंचाइ विस्तार, वितरण प्रक्रियामा पारदर्शिता र बजार पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
संवादको अन्त्य—आशाका बिउहरू रोपिँदै
धुलिखेलको साँझ गाढिँदै जाँदा संवाद समेटिँदै थियो।
कुमारका भनाइले स्पष्ट गर्यो—समस्या मल अभाव मात्र होइन;
मुल समाधान भनेको कृषि प्रणालीलाई विश्वसनीय, व्यवस्थित र जिम्मेवार बनाउनु हो।
कृषि कम्पनी प्रमुखको प्रस्तुत विश्लेषणले किसान, स्थानीय निकाय र नीतिनिर्मातालाई नयाँ सोच र सुधारको दिशातर्फ संकेत दिएको देखिन्छ।
