बुटवल:- जेनजी आन्दोलनपछि सरकारले मतदाता नामावली अद्यावधिक गर्ने अभियानलाई तीव्र बनाउँदै असोज १० गतेदेखि कार्तिक ३० गतेसम्म दर्ता अवधि खुला गरेको थियो। माग बढेपछि मङ्सिर ५ गतेसम्म अवधि थपियो। तर प्रारम्भिक चरणमा दर्ता प्रक्रिया सहज थिएन।
अनलाइनमार्फत फाराम भरेपछि बायोमेट्रिक प्रमाणिकरणका लागि जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमै पुग्नुपर्ने बाध्यताले टाढा गाउँका नागरिकहरूलाई दर्ता गर्न निकै कठिनाइ पयो। इन्टरनेट समस्या, समय अभाव र सदरमुकाम पुग्नुपर्ने झन्झटका कारण धेरैले दर्ता गर्न चाहेर पनि प्रक्रिया पूरा गर्न सकेनन्।
यही अवस्थामा बुटवल, देवीनगरका ३३ वर्षीय युवा निर्मल ज्ञवाली हजारौँ नागरिकका भरपर्दो सहारा बने। इन्टरनेट नहुने, फारम बुझ्न नसक्ने वा बुझेर पनि कार्यालय पुग्न नसक्ने नागरिकका लागि उनले सुरुमा करिब २,४०० जनाका फाराम अनलाइनमार्फत भरे।
जहाँ आवश्यक पर्यो त्यहीँ पुगेर— कहिले देवीनगर चौपारी, कहिले होराइजनचोक, कहिले योगी कुटी— उनी निरन्तर नागरिकलाई सहयोग गर्दै हिँडे। अनलाइन साइट बन्द हुने, कागजपत्र अपूर्ण हुनेजस्ता समस्या आए पनि उनले काम रोकिएन।
पछि सरकारले मोबाइलमार्फत राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर राखेपछि मतदाता नामावली अटोमेटिक दर्ता हुने व्यवस्था लागू गर्यो। यस चरणमा मात्र निर्मलले २,९३७ जनाको नाम NIN मार्फत दर्ता गराइदिए।
यसरी उनले कुल ५,३३७ नागरिकलाई मतदाता नामावलीमा सूचीकृत गराउन सफल भए— जुन कार्य एक व्यक्तिले गरेको भनी सोचे पनि असाधारण मानिन्छ।
रुपन्देही–बुटवल क्षेत्रमा गुल्मी, पाल्पा, अर्घाखाँची, कपिलवस्तु, प्युठान, स्याङ्जालगायतका जिल्लाबाट विद्यार्थी तथा कामको सिलसिलामा आउने नागरिक धेरै भएकाले दर्ता नपाउने संख्या पनि ठूलो थियो।
अर्घाखाँचीका ध्रुव सुनार पनि त्यहीमध्ये एक। कमजोर इन्टरनेट, कामको व्यस्तता र सदरमुकाम पुग्न नसक्दा दर्ता हुन नसकेका उनको नाम निर्मलले केही बेरमै दर्ता गरिदिए। ध्रुवले उनलाई “अनुकरणीय अभियानकारी” भन्दै प्रशंसा गरे।
निर्मलले मतदाता दर्तालाई केवल प्रविधिगत सहयोग नभई नागरिक अधिकारको संरक्षणका रूपमा लिने गरेको बताए। आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई ध्यान दिँदै उनले युवाहरू मतदानबाट वञ्चित हुनु परिवर्तनका लागि घातक हुने टिप्पणी गरे।
ग्रामीण क्षेत्रका कुनाकुनामा रहेका युवाहरूको नाम सूचीकरणमा आफू केन्द्रित भएको बताउने निर्मल हाल सामाजिक कार्य र शिक्षण पेशामा आबद्ध छन्।
